Nederlandse breifolklore

Een bericht over breien door op dinsdag 27 januari 2015

_MG_9709-1053x750

Tags: , , , , ,

Noorse Fair Isle-patronen, de Letse vlecht, je kunt mij er  – bij wijze van spreken – voor wakker maken. Traditioneel breiwerk is onder veel breiers ontzettend populair. We omarmen de vooroordelen over oubolligheid, want er zit een ziel in die eeuwenoude motieven.

Maar waar is toch de Nederlandse breifolklore gebleven? In Nederland is breien relatief gezien nog lang niet zo populair als in Scandinavië en de Angelsaksische landen. Maar vroeger hoorde breien bij het leven. Aan de trui van elke visser kon je zijn dorp of streek herkennen, constateerde Stella Ruhe in haar boek Visserstruien. Deze truien heeft zij prachtig in kaart gebracht, maar verder zijn de oud-Nederlandse breipatronen zeer onderbelicht.

Een uitzondering daarop zijn deze Grolsche wanten. Eeuwen geleden zouden ze voor het eerst door Achterhoekse schaapsherders gebreid zijn (daarom ook wel Scheepershansken genoemd), terwijl ze in het veld wachtten tot hun grazende kudde uitgegeten was. Toen breien meer een vrouwenwerkje werd, gaven moeders het patroon door aan hun dochters. Door deze lange mondelinge traditie is het oorspronkelijke patroon niet zo precies meer te achterhalen. Inmiddels heeft de want een plaatselijke cultstatus gekregen en over het patroon bestaat geen discussie. Het motief wordt zelfs doorgevoerd op mutsen en sjaals, om de folklore compleet te maken.

Dit patroon breien met acrylgaren, zou voelen als vloeken in de kerk. Om je handen bij temperaturen onder nul voldoende warm kunnen te houden is wol ook echt wel een vereiste. Het IJslandse schaap beschermt zichzelf uitzonderlijk goed tegen de kou, daarom heb ik de wanten gebreid met het garen van Lett Lopi (onder meer te koop bij Woool in Den Haag).

Ken jij meer oud-Nederlandse breipatronen? Misschien een onderdeel van de klederdracht? Of een breimotief dat vroeger veel voorkwam in jouw streek? Ik ben er heel benieuwd naar, dus stuur me een berichtje!

Gerelateerde blog posts

  • Langzaam maar zeker woel ik me steeds dieper in mijn grote avontuur, Fox & Crow. Ik krijg regelmatig reacties op mijn werk, op de teksten en de foto’s… Vooral op de foto van de gele sjaal die in de slider op de homepage stond, komt heel veel respons. Ik zou willen dat die van mijn…
  • English version Het is kerstavondochtend en 2013 zit er bijna op. Dit jaar sluit ik in stijl af, met een winters - en een beetje kerstig - patroon voor wollen wanten. Net als de ‘Jewel shawl’ worden deze wanten gebreid in twee kleuren met de fair isle-techniek. (Ik ben benieuwd hoeveel niet-breiers ik het afgelopen…
  • Al een hele tijd had ik het voornemen om kerstballen te breien. Want dat is tof! Of misschien vind ik kneuterigheid tof. Het is dit jaar van één kerstbal gekomen, maar hij smaakt naar meer… De foute gebreide kersttrui is inmiddels bij een groter publiek populair. Als ’ie met de hand gebreid is, vind ik…